18. İstanbul Bienali, “Üç Ayaklı Kedi” temasıyla sadece çağdaş sanatın değil, şehir turizminin de rotasını baştan yazıyor. Sergilerin ücretsiz erişimi, yürüyüş mesafesinde planlanan mekânlar ve kentin tarihi dokusunu sanatla buluşturan kurgusu, İstanbul’u kültür turizminin öncü başkentlerinden biri haline getiriyor.

Bienal Başladı, Şehir Sanata Açıldı!

İstanbul Kültür Sanat Vakfı (İKSV) tarafından düzenlenen 18. İstanbul Bienali, 20 Eylül – 23 Kasım 2025 tarihleri arasında kapılarını açtı. “Üç Ayaklı Kedi” başlığı altında hazırlanan sergiler, Beyoğlu ve Karaköy hattındaki sekiz ayrı mekânda ücretsiz olarak gezilebiliyor. Bienal, bu yıl klasik galeri algısını kırarak sanat eserlerini hanlara, pasajlara ve endüstriyel miras mekânlarına taşıyor.

Küratöryel bakış, mekânın hafızasını görünür kılarak İstanbul’u bir sergileme stratejisinin nesnesi değil, aktif öznesi haline getiriyor.

Sanatla Yürünebilir Turizm

Bienalin en dikkat çeken özelliklerinden biri, sergi mekânlarının birbirine yürüyüş mesafesinde planlanmış olması. Böylece ziyaretçiler, bir sanat mekânından diğerine geçerken aynı zamanda İstanbul’un sokaklarını, hanlarını, gizli avlularını ve tarihi binalarını keşfetme imkânı buluyor. Bu yöntem, hem sürdürülebilir turizm anlayışına hem de yavaş şehir deneyimine hizmet ediyor.

İstanbul Bienalinde sanat, turizme yeni bir derinlik kazandırıyor; turizm ise sanatın görünürlüğünü küresel dolaşımda kalıcı kılıyor.

Yerel İşletmeler İçin Fırsat

Bienal rotasına dahil edilen bölgelerdeki kafe, kitapçı, butik otel ve galeriler şimdiden ziyaretçi yoğunluğu yaşıyor. Kültür turizmi uzmanlarına göre, bienal dönemi yalnızca İstanbul’un sanat sahnesini değil, ekonomik hareketliliğini de güçlendiriyor. Özellikle Karaköy’deki gastronomi mekânları ve Beyoğlu’nun butik otelleri, bienal seyircisinin en çok tercih ettiği adresler arasında öne çıkıyor.

Bienal, turizmi yüzeysel bir dolaşım olmaktan çıkararak, kentin politik ve kültürel katmanlarını deneyimsel bir güzergâha dönüştürüyor.

Küratörün Vizyonu: Sanatla Şehri Düşünmek

Küratör Christine Tohmé’nin kurguladığı üç yıllık model, İstanbul’u “geçici bir sergi kenti” olmaktan çıkarıp sürekliliğe dayalı bir kültürel platforma dönüştürüyor. Bu yaklaşım, Nicolas Bourriaud’nun “ilişkisel estetik” kavramına benzer biçimde, kentin gündelik yaşamını sanatın sergileme diline dahil ediyor.

“Üç Ayaklı Kedi” metaforu, kırılganlık ve dayanıklılık arasındaki salınımı işaret ediyor. Bu metafor, yalnızca sanatın değil, İstanbul’u deneyimleyen turistin de karşısına çıkıyor. Michel Foucault’nun “heterotopya” kavramıyla uyumlu biçimde bienal, şehri çok katmanlı bir deneyim alanına çeviriyor: sergiler, pasajlar, hanlar ve sokaklar arasında açılan boşluklar, ziyaretçiye hem görsel hem de düşünsel bir yolculuk da sunuyor.

Turizm burada salt bir tüketim değil; kentin çoklu katmanlarını okuma, yeniden yazma ve deneyimleme pratiği.

Turizmde Yeni Bir Kültür Modeli

Uzmanlara göre, İstanbul Bienali’nin formatı uluslararası turizm trendlerine doğrudan cevap veriyor.

• Ücretsiz erişim sayesinde daha kapsayıcı bir ziyaretçi profili oluşuyor.
• Uzun süreli program şehre gelen yabancı turistlerin konaklama süresini artırıyor.
• Sanat rotaları, klasik müze ziyaretinin ötesine geçerek deneyim odaklı seyahati öne çıkarıyor.

İstanbul, bu yönüyle Venedik ve Documenta gibi kültürel destinasyonlarla aynı ligde konumlanıyor.

Bienal, sanat ve turizmi ayrı alanlar olmaktan çıkarıp, aynı küratöryel dramaturjinin sahnesine yerleştiriyor.

Sanat ve Turizmin Ortak Manifestosu

İstanbul Bienali, sadece sanat meraklılarına değil, turizm profesyonellerine de yeni bir vizyon sunuyor: Sanat ile şehir deneyiminin birleştiği, sürdürülebilir ve kapsayıcı bir model. Sokaklarda dolaşırken bir sergiye girmek, ardından tarihi bir hanın avlusunda kahve içmek ve akşamını Galata’da bir konserle tamamlamak… Bienal, İstanbul’u baştan sona yaşayan bir müzeye dönüştürüyor.