Akıllı Müze Projesi İlk Aşamada 216 Müze ve Ören Yerini Kapsayacak
Türkiye, kültür turizmi altyapısını dijital teknolojilerle yeniden şekillendirmeyi hedefleyen kapsamlı bir dönüşüm programını hayata geçiriyor. Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Türk Telekom arasında yürütülen Akıllı Müze Projesi, ilk aşamada ülke genelindeki 216 müze ve ören yerini kapsayacak.
Proje, müze ve ören yerlerinde ziyaretçi deneyimini dijital sistemlerle yeniden tanımlarken aynı zamanda kültürel miras yönetiminde merkezi ve veri odaklı bir operasyon modeli oluşturmayı amaçlıyor. Akıllı biletleme sistemleri, dijital ödeme altyapıları, yapay zekâ destekli ziyaretçi analitiği, sesli rehber hizmetleri ile artırılmış ve sanal gerçeklik uygulamaları dönüşümün temel bileşenlerini oluşturuyor.
Dijital Altyapı Kültür Turizminin Operasyonel Omurgasına Dönüşüyor
Proje kapsamında müze ve ören yerlerinde yüksek hızlı fiber internet altyapısı, genişletilmiş Wi-Fi erişimi ve 5G entegrasyonuna uyumlu sistemlerin kurulması planlanıyor. Buna ek olarak dijital arşivleme çözümleriyle kültürel mirasın korunması ve yönetimi için yeni bir veri altyapısı oluşturuluyor.
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, projenin yalnızca bir biletleme dönüşümü değil, kültürel mirasın yönetim biçimini yeniden tanımlayan bütüncül bir dijitalleşme süreci olduğunu ifade ediyor.
Müzekart Sistemi Dijital Kimliğe Entegre Ediliyor
Projenin önemli başlıklarından biri Müzekart sisteminin dijital kimlik altyapısına entegre edilmesi. Mevcut kartlar geçerlilik süreleri boyunca kullanılmaya devam edecek, yenileme süreçlerinde ise kullanıcılar e-Devlet ve mobil uygulamalar üzerinden kimlik kartlarına entegre bir yapıya geçiş yapabilecek.
Bu dönüşümle birlikte ziyaretçilerin müze ve ören yerlerine fiziksel kart veya gişe işlemi olmadan giriş yapabilmesi hedefleniyor.
Operasyonel Verimlilik ve Uzun Vadeli Tasarruf Modeli
Bakanlık verilerine göre sistemin merkezileştirilmesiyle yıllık yaklaşık 400 milyon TL tasarruf sağlanması öngörülüyor. Uzun vadeli projeksiyonlarda bu rakamın 10 yıllık dönemde 8 milyar TL seviyesine ulaşabileceği hesaplanıyor.
Bu yönüyle proje yalnızca ziyaretçi deneyimini değil, kamu kaynaklarının yönetim verimliliğini de hedefleyen stratejik bir dönüşüm modeli sunuyor.
Kapsamın Kademeli Olarak Genişletilmesi Planlanıyor
İlk fazda 216 müze ve ören yerini kapsayan sistemin, 2026–2027 döneminde 28 yeni müze ve ören yerinin daha dahil edilmesiyle genişletilmesi planlanıyor.
Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre ülkede 2024 itibarıyla 636 müze bulunuyor. Bunların 217’si Kültür ve Turizm Bakanlığı’na bağlı olarak faaliyet gösterirken, 401’i özel müze statüsünde hizmet veriyor. Ayrıca 147 arkeolojik alan ziyaretçilere açık durumda.
Kültür Turizminde Dijital Rekabet Katmanı Güçleniyor
Küresel ölçekte müze ve kültürel miras alanlarında dijital rehberlik, artırılmış gerçeklik ve veri temelli ziyaretçi yönetimi sistemleri giderek standart hale geliyor. Türkiye’nin başlattığı Akıllı Müze Projesi, bu dönüşümün bir parçası olarak kültürel miras alanlarının yönetiminde teknoloji odaklı yeni bir model oluşturmayı hedefliyor.
Efes, Hierapolis, Göreme Açık Hava Müzesi, Zelve-Paşabağları ve Galata Kulesi gibi yüksek ziyaretçi trafiğine sahip destinasyonların da bu sistem kapsamına dahil edilmesi, projenin kültür turizmi üzerindeki etkisini daha görünür hale getiriyor.
