“Şehirlerin kendi sürdürülebilirlik politikalarını ziyaretçi deneyimiyle entegre etmesi, küresel turizmde yeni bir rekabet alanı yaratıyor.”
İlham Kaynağı: Kopenhag ve CopenPay
2024’te Kopenhag’da hayata geçirilen CopenPay programı, turizm sektöründe davranış değişimini ödüllerle teşvik eden bir model olarak dikkat çekti. Program, turistleri toplu taşıma, bisiklet veya yürüyüş gibi çevreci ulaşım yöntemlerini tercih etmeye; gönüllü çevre etkinliklerine katılmaya ve uzun konaklamalarıyla şehirle etkileşimde bulunmaya yönlendiriyor. Karşılığında ziyaretçilere ücretsiz bisiklet kiralama, müze ve kültür mekânı girişleri, tekne turları ve indirimli etkinlikler sunuluyor. Bu yaklaşım, turizmi sadece tüketim odaklı bir deneyim olmaktan çıkarıp, ziyaretçiyi şehrin aktif bir parçası hâline getiriyor.
CopenPay’in Etkisi ve Küresel İlgi
Pilot uygulamanın ardından program, 2025 yazında kapsamını üç kat artırarak 90’dan fazla turistik mekânı kapsadı. Katılımcılar, çevreye duyarlı davranışlarını ödüllendiren bu model sayesinde şehirle daha derin bir bağ kurdu. CopenPay’in başarısı yalnızca Kopenhag’da kalmadı; Bremen, Berlin ve Helsinki gibi şehirler benzer programları kendi kentlerinde uygulamayı değerlendirdi. Bu durum, turizm sektöründe “ödül temelli, sürdürülebilir ve sorumlu turizm anlayışının” giderek yaygınlaştığını ortaya koyuyor.
Bremen’in Sürdürülebilir Turizm Hamlesi:
Trenle Gelen Ziyaretçiye Teşvik Modeli
Almanya’nın Bremen şehri, CopenPay’den esinlenerek trenle gelen turistleri sürpriz goodie‑bag’lerle karşılamaya başladı. Goodie‑bag’ler; yerel işletmelerden indirim kuponları ve hediyeler içeriyor, böylece ziyaretçiler doğa dostu ve yerel ekonomiyi destekleyen bir deneyim kazanıyor. Kampanya, Bremen’in turizm kimliğini sürdürülebilir destinasyon olarak güçlendiriyor ve ziyaretçileri çevre dostu davranışlara yönlendiriyor. 2026 için programın kapsamını genişletip, daha sistematik bir sürdürülebilir turizm modeline dönüştürmeyi planlıyorlar.
Megakent Ölçeğinde Sürdürülebilir Turizm:
Berlin’in 2026 Ödül Programı
Berlin, 2026’da CopenPay benzeri bir ödül programı başlatmayı planlıyor. Program, trenle gelenler, çevre dostu konaklama tercih edenler ve bitki bazlı beslenen turistleri ödüllendirecek. Ödüller arasında müze ve etkinlik indirimleri, bisiklet kiralama ve kültürel deneyimler yer alacak. Büyük bir metropolde uygulanacak bu model, turist davranışlarını dönüştürerek çevresel baskıyı azaltmayı ve Berlin’i sürdürülebilir turizm alanında örnek bir destinasyon hâline getirmeyi hedefliyor.
Baltık Ekosistemi İçin Yenileyici Turizm:
Helsinki’nin Doğa Merkezli Yaklaşımı
Helsinki, CopenPay’den ilhamla Baltık Denizi ve çevresini korumayı hedefleyen bir “regenerative tourism” programı planlıyor. Program, sürdürülebilir konaklama ve ulaşım yöntemlerini teşvik ederken, turistleri doğa koruma ve ekosistem restorasyonuna katkı sağlayacak deneyimlere yönlendiriyor. Bu yaklaşım, şehir ve çevresindeki doğal kaynakların korunmasını desteklerken, ziyaretçilerin de bilinçli bir turizm deneyimi yaşamasını sağlıyor.
“Davranış teşvikli turizm modelleri, destinasyonların rekabet gücünü artık sürdürülebilirlik performansıyla tanımlıyor.”
Sorumlu Turizmin Önemi ve Gelecek Perspektifi
Bu ödül temelli modeller, şehirlerin turizmin çevresel ve toplumsal etkilerini yönetmesine yardımcı oluyor. Turistler yalnızca tüketici değil, deneyimin ve şehrin aktif bir katılımcısı olarak konumlanıyor. Yerel işletmelerin görünürlüğü artarken, kültürel ve doğal kaynakların korunması da güçleniyor. CopenPay ve benzeri programlar, sürdürülebilir turizmin bir seçenek değil, giderek global bir standart hâline geldiğini gösteriyor. Türkiye ve Akdeniz gibi destinasyonlar için de bu modeller, sezon yoğunluğunu yönetmek, yerel ekonomiyi desteklemek ve çevresel sürdürülebilirliği sağlamak için ilham verici bir örnek oluşturuyor.
