Ekoturizm, kültürel miras ve bölgesel kalkınma hedefleri aynı çatı altında buluşuyor!
Orta Asya’nın Yeni Turizm Laboratuvarı
Özbekistan, turizm vizyonunu doğa temelli ve sürdürülebilir bir zemine taşımak için stratejik bir hamle yaptı. Ülkenin merkezinde yer alan Navoi Bölgesi, ekoturizm, kültürel miras ve topluluk temelli işletmelerin harmanlandığı yeni bir model olarak yeniden yapılandırılıyor. Hedef, Orta Asya’da yeşil turizmin referans noktalarından biri haline gelmek.
Ekolojik Köy Modeli ile Yerel Kalkınma
Navoi’deki Sentob Köyü, Birleşmiş Milletler Dünya Turizm Örgütü (UNWTO) tarafından “Dünyanın En İyi Turist Köyü” seçilerek dikkatleri üzerine çekti. Bölgede yürütülen ekolojik köy girişimleri, aile işletmeleri, yerel üretim zincirleri ve geleneksel misafirhanelerle destekleniyor. Bu yapı hem istihdam yaratıyor hem de kırsal ekonomiyi güçlendiriyor.
Yerel turizm yetkililerine göre amaç, “bölgeyi büyük otellerin değil, yerel halkın yönettiği bir sürdürülebilir destinasyon” haline getirmek. Bu yönüyle Navoi, topluluk temelli turizmin bölgesel bir vitrini konumuna geliyor.
Çölün Ortasında Deneyimsel Konaklama
Navoi’nin turizm dönüşümünde Aydarkul Gölü ve Kyzylkum Çölü çevresi özel bir yere sahip. Ziyaretçilere geleneksel yurt kampları, deve gezileri ve çöl gökyüzü altında konaklama deneyimleri sunuluyor. Yeni yatırımlar arasında glamping tesisleri, doğa yürüyüş rotaları ve astronomi odaklı açık hava etkinlikleri bulunuyor.
Bölgedeki işletmeler, karbon ayak izini azaltan enerji sistemleri ve su geri dönüşüm çözümleriyle sürdürülebilir turizmin teknik altyapısını da geliştiriyor.
Kültürel Mirasın Turizmle Entegrasyonu
Navoi’nin cazibesi yalnızca doğayla sınırlı değil. Nurata Kalesi, Chashma Kaynağı ve Sarmishsay kaya resimleri, tarih öncesi dönemlerden İpek Yolu uygarlıklarına uzanan çok katmanlı bir geçmiş sunuyor. Bu alanların koruma altına alınması ve ziyaretçi yönetimi planları, kültürel sürdürülebilirlik açısından kritik rol oynuyor.
Yeni müze projeleri ve dijital sergilerle birlikte kültürel mirasın turizm gelirlerine katkısı artarken, bölge uluslararası tanıtım kampanyalarında “medeniyet ve doğanın kesişim noktası” olarak konumlandırılıyor.
Sektörel Etkiler ve Yatırım Fırsatları
Navoi, Özbekistan’ın bölgesel turizm çeşitlendirme planı içinde öncelikli bir konuma yükseldi. Hükümet, yerli ve yabancı yatırımcıları çekmek için altyapı teşvikleri, ulaşım bağlantıları ve vergi kolaylıkları sağlıyor. Projenin kısa vadeli hedefi, yıllık 100.000 uluslararası ziyaretçiye ulaşmak.
Ayrıca, bölgedeki enerji, lojistik ve inşaat sektörleri de bu dönüşümden doğrudan etkileniyor. Ekoturizm yatırımlarının, yerel istihdamı yüzde 25 artırması ve bölge GSYİH’sine yüzde 15 katkı sağlaması bekleniyor.
Orta Asya’da Sürdürülebilir Turizmin Yeni Merkezi
Navoi örneği, Orta Asya’da turizmin yalnızca konaklama ve ulaşım ekseninde değil, doğa-kültür-teknoloji üçgeninde gelişebileceğini gösteriyor. Bölge, karbon nötr hedefleriyle şekillenen bir turizm ekosistemine dönüşürken, Özbekistan’ın 2030 Turizm Stratejisi’nin de merkezine yerleşti.
Uzmanlara göre Navoi, önümüzdeki yıllarda Orta Asya’nın “eko-deneyim” markası haline gelerek sürdürülebilir destinasyon yönetiminde bölgesel bir model oluşturacak.
